როგორც კი საახლაწლო ციებ-ცხელება იწყება მთელს მსოფლიოში, მაშინვე ჩნდება კითვები: რატომ გვაქვს ჩვენ შობა 7 იანვარს და არა 25 დეკემბერს მსგავსად დასავლური ქრისტიანული სამყაროსი? ან რატომ ვზეიმობთ ორჯერ ახალ წელს: 1 იანვარს და 14 იანვარს? რით ვართ ასეთი განსაკუთრებულები, რომ ყველაფერს ორჯერ ვზეიმობთ? პასუხები ამ კითხვებზე საუკუნეების მიღმაა და შევეცდები გავცე.
ქრისტეს შობამდე I საუკუნეში, 44 წელს, რომის იმპერატორმა იულიუს კეისარმა ეგვიპტელი მეცნიერების დახმარებით ახალი კალენდარი შემოიღო, რომლის მიხედვით წელიწადის პირველ დღედ 1 იანვარი გამოაცხადა. კეისარი არ გახლდათ საეკლესიო მოღვაწე. კალენდარი არ იყო ქრისტიანობის დროინდელი, მაგრამ მეცნიერული თვალსაზრისით დროის ათვლის ყველაზე სრულყოფილ მოდელს წარმოადგენდა. ეკლესიამ იულიუსის კალენდარი შეითვისა არა როგორც სარწმუნოებრივი ღირებულების შემცველი სისტემა, არამედ როგორც მეცნიერული აზრის მონაპოვარი.
IV საუკუნიდან, როდესაც იულიუსის კალენდარი მოექცა საეკლესიო მსახურების წიაღში, იგი უწმინდეს დღესასწაულთა აღმნიშვნელი გახდა. 325 წელს, ნიკეაში გამართულ მსოფლიო I საეკლესიო კრებაზე ამ საკითხზე მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებები მიიღეს. იქიდან მოყოლებული, მართლმადიდებელი ეკლესია იულიუსის კალენდრით, ანუ ძველი სტილით აღნიშნავს ყველა საეკლესიო დღესასწაულს. კეისრის დროინდელი კალენდრისგან ძირითადი განსხვავება იმაშია, რომ საკულტო ორიენტირების ნაცვლად კალენდრის ცენტრალური ადგილი მაცხოვრის ბწრყინვალე აღდგომის თარიღმა დაიკავა.
1582 წელს კალენდრის „რეფორმა“ მოხდა რომის პაპ გრიგოლ II ინიციატივით და იულიუსის კალენდრის პარალელურად გრიგორიანულიც იქნა შემოღებული, რომლის შედეგად ეს უკანასკნელი ყველა უძრავ მართლმადიდებლურ დღესასწაულს დაშორდა ათი დღით, ხოლო XX საუკუნის დასაწყისში „დროის დეკრეტით“ სამი დღეც დაემატა. ჯერ კიდევ 325 წელს, ნიკეის მსოფლიო I საეკლესიო კრებაზე ბრწყინვალე აღდგომის თარიღის აღნიშვნის საკითხიც იქნა განხილული. წმ. მეფე კონსტანტინე დიდმა ნიკეიდან ეპისტოლეები გაუგზავნა ყველა იმ ეპისკოპოსს, რომლებიც წმიდა კრებას არ ესწრებოდნენ. ეპისტოლეს ერთ-ერთ ფრაგმენტში წერია: „...დაე, თქვენმა კეთილგონიერებამ განსაზღვროს, თუ რამდენად არასაქებარია და საძრახისი, რათა ერთსა და იმავე დღეებში ერთნი მარხულობდნენ და სხვანი კი იხსნილებდნენ”.
ყველაზე „ხილული“ და მყარი არგუმენტი, რაც ყველასთვის ნათელია და რაც აღიარებს ძველი სტილის უპირატესობას ახალთან შედარებით, მაცხოვრის საფლავზე, აღდგომის დღის დადგომისთანავე, იერუსალიმის მართლმადიდებელი პატრიარქის სანთლებზე ღვთაებრივი ცეცხლის გარდამოსვლაა (და სხვა სასწაულები, რომლებიც იულიუსის კალენდრის მიხედვით აღესრულება) ღვთის მიერ მოვლენილი ეს ზეციური სასწაული სწორედ იმის დასტურია, რომ ძველი სტილი, ანუ ის გზა, რომელსაც განუხრელად ადგას მართლმადიდებელი ეკლესია, არის სრულიად გაცნობიერებული პოზიცია, რომელიც ყველაზე უკეთ არეგულირებს საეკლესიო ცხოვრების ჰარმონიულ რიტმს. სწორედ ეს არის იულიუსის კალენდრის დოგმატური ღირსება, რომელსაც მყარად იცავს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია. წყარო:
http://www.orthodoxy.ge/skhva/stili.htmგასულ საუკუნეში საქართველოს მართლმადიდებელმა ეკლესია გადავიდა დასავლურ ქრისტიანულ კალენდარზე, თუმცა მხოლოდ 1 წლით. მოგეხსენებათ ეკლესიაში იკითხება ჟამნი (ავტ. ჟამი-დრო) დღეების, კვირეების, თვეების, კვარტლების მიხედვით, და ყოველივე იკითხება საათის სიზუსტით, კალენდრის გადაწევამ კი თავდაყირა დააყენა ყველაფერი. როგორც უკვე აღვნიშნე მართლმადიდებლების ორიენტირი არის, იერუსალიმში ცეცხლის სასწაულებრივი გარდამოსვლა, რაც ხილულ, გაცხადებულ სასწაულს მიეკუთვნება. შესაბამისად მართლმადიდებელი ეკლესია, არ ”კარგავს” იმ 13 დღეს და შობას აღნიშნავს, მაშინ, როცა მართლა იშვა უფალი იესო ქრისტე, ხოლო ახალ წელს მაშინ როცა მართლა დგება ახალი წელი.
აქვე მინდა გითხრათ, რომ ახალი წელი მნიშვნელოვანი თარიღია. 25 დეკემბერს (ძველი სიტლით, 7 იანვარს ახალი სტილით), იშვა მარიამისაგან უფალი, ხოლო ერთ კვირაში ანუ 1 იანვარს (ძველი სტილით, 14 იანვარს ახალი სტილით) მოხდა მისი ებრაული წესით წინადაცვეთა და ეწოდა მას სახელი იესო, რამაც განაპირობა ახალი წელთაღრიცხვის დაწყება.
პ/ს სხვადასხვა რელიგიაში სხვადასხვა წელთაღრიცხვაა, სხვადასხვა წელია, სხვადასხვა დროსაა ახალი წელი, პატივი ვცეთ მათ და ნურც ჩვენსას დავივიწყებთ :) გილოცავთ ყველას და თქვენს გულებში დაბუდებული კეთილი საქმეების ახდენას გისურვებთ :)
